1792

rok 1792 / MDCCXCII XVII wiek · XVIII wiek · XIX wiek
1790 « 1791 « 1792 » 1793 » 1794

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

1 stycznia – uroczyste poświęcenie kościoła św. Piotra i Pawła w Lachowicach.
27 kwietnia – w Petersburgu, pod kontrolą Rosji, zawiązano konfederację, ogłoszoną dopiero w Targowicy nad Siwuchą 14 maja. Utworzyli ją magnaci niezadowoleni z reform Sejmu Wielkiego i pragnący przywrócenia dawnego porządku.
14 maja – w Targowicy nad Siwuchą ogłoszono zawiązanie przez polskich magnatów konfederacji przeciwko reformom Sejmu Wielkiego.
18 maja
- Katarzyna II wydała manifest przeciwko władzom Rzeczypospolitej.
- wkroczenie wojsk rosyjskich do Rzeczypospolitej, rozpoczęła się wojna polsko-rosyjska (II rozbiór Polski).
20 maja – poświęcenie i otwarcie Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie
29 maja – zawieszono obrady Sejmu Wielkiego.
po zajęciu Krakowa przez wojska rosyjskie odbyła się w kościele Mariackim uroczysta wotywa dla uczczenia zwycięstwa Targowicy.
10 czerwca – bitwa pod Mirem.
18 czerwca – zwycięska bitwa pod Zieleńcami ks. Józefa Poniatowskiego nad wojskami rosyjskimi
22 czerwca – Stanisław August Poniatowski ustanowił Order Virtuti Militari dla uczczenia zwycięstwa pod Zieleńcami.
18 lipca – nierozstrzygnięta bitwa pod Dubienką wojsk polskich pod dowództwem Tadeusza Kościuszki z armią rosyjską.
27 lipca – akces króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do Targowicy zakończył wojnę polsko-rosyjską w obronie konstytucji 3 maja.
Powstała pierwsza kopalnia węgla kamiennego w Jaworznie.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

9 stycznia – w Jassach został podpisany pokój pomiędzy Rosją i Turcją. Turcja uznała zabór Krymu przez Rosję oraz rosyjskie zwierzchnictwo nad Gruzją (Pokój w Jassach).
20 kwietnia – francuskie Zgromadzenie Prawodawcze wypowiedziało wojnę Austrii.
25 kwietnia
- po raz pierwszy została zaśpiewana Marsylianka (przez Rouget de Lisle w Strasburgu).
- we Francji po raz pierwszy wykorzystano gilotynę.
17 maja – powstała NYSE – Nowojorska Giełda Papierów Wartościowych.
11 lipca – we Francji powstał legion amazonek, który miał walczyć w obronie rewolucji z Austrią. Francuskie Zgromadzenie Ustawodawcze ogłosiło dekret Ojczyzna w niebezpieczeństwie.
10 sierpnia – w Paryżu na siedzibę króla w Tuileries ruszył tłum robotników, gwardzistów i drobnomieszczaństwa zabijając kilkuset obrońców siedziby króla. Zastraszone tym wydarzeniem Zgromadzenie Prawodawcze postanowiło zawiesić króla w czynnościach do czasu, aż o jego losie zadecyduje nowy parlament, określiło, że w wyborach do nowego parlamentu, zwanego Zgromadzeniem Narodowym, mają prawo brać udział wszyscy żyjący z własnej pracy i pełnoletni obywatele.
26 sierpnia – za postawę w bitwie pod Dubienką Tadeusz Kościuszko otrzymał honorowe obywatelstwo Francji.
20 września – armia francuska zwyciężyła wojska pruskie pod Valmy.
21 września – zniesienie monarchii i powstanie republiki we Francji.
22 września – aresztowanie króla Francji Ludwika XVI. Jest to data początkowa kalendarza rewolucyjnego.
12 października – w Nowym Jorku obchodzono pierwszy raz Dzień Kolumba (ang. Columbus Day).
6 listopada – armia francuska pokonała wojska austriackie pod Jemappes. Początek okupacji Belgii przez Francuzów.
W USA powstały Partia Federalistyczna i Partia Demokratyczno-Republikańska.